Levering en installtie van warmtepompen


In het kort:

De warmtepomp maakt gebruik van warmtebronnen die in eerste instantie niet direct bruikbaar zijn, zoals buitenlucht, oppervlaktewater, grondwater en ventilatielucht. De warmte in deze bronnen is in principe onbeperkt en is kosteloos beschikbaar. Warmtepompen worden al langer gebruikt in koelkasten en airconditioning, maar zijn nu ook op de markt als warmtebron voor ruimteverwarming en/of tapwater.

In de zomer kan een warmtepomp gebruikt worden om het huis te koelen. Een warmtepomp onttrekt warmte aan een bron, verhoogt de temperatuur, en geeft de warmte weer af aan bijvoorbeeld een verwarmingssysteem. De bodem kan als warmtebron worden gebruikt door grondwater op te pompen. De warmte wordt aan het water onttrokken, waarna het weer in de bodem wordt teruggepompt. Sommige warmtepompsystemen onttrekken via een speciale collector op het dak van de woning warmte aan de buitenlucht.


De meeste warmtepompen zijn compressiewarmtepompen, en hebben drie wezenlijke onderdelen:


Het warmtepompproces kent drie stappen:

1) Warmte-onttrekking

In de verdamper bevindt zich een vloeistof (koudemiddelen die ook in airco en koelkast worden gebruikt) met een kookpunt dat lager ligt dan de temperatuur van de warmtebron (bodem, lucht of oppervlaktewater). De warmte van de bron verwarmt de vloeistof in de verdamper. De vloeistof verdampt en stijgt in gasvorm op.

2) Compressie

De compressor in de warmtepomp drukt vervolgens de verdampte vloeistof samen. Hierdoor stijgen de druk en de temperatuur van de damp. Voor die compressie is energie nodig. Als de transportvloeistof wordt samengeperst met elektrische compressor, spreken we van een elektrische warmtepomp. Bij gasgestookte warmtepompen wordt de compressor door een gasmotor aangedreven.

3) Warmte-afgifte

In de condensor krijgt de damp weer de ruimte. Daardoor neemt de druk af en gaat het weer over in vloeistof. De warmte die daarbij vrijkomt, wordt via de condensor afgegeven aan de verwarmingsinstallatie of boiler. De temperatuur van de afgegeven warmte is aanzienlijk hoger dan de temperatuur van de opgenomen warmte. De vloeistof stroomt vervolgens weer naar de verdamper en het proces begint weer opnieuw.

Een warmtepomp is in feite een omgekeerde koelkast. In een koelkast wordt warmte onttrokken aan de binnenkant van de koelkast, waardoor in de kast de temperatuur daalt. De onttrokken warmte wordt aan de achterkant van de koelkast weer afgegeven. Dit is goed te voelen als de koelkast loopt, aan de achterkant van de koelkast stijgt warme lucht op.

Warmtepompen kunnen dus zowel voor verwarmen als voor koelen gebruikt worden. Een warmtepomp heeft elektriciteit of gas nodig voor het verdampings- en condensatieproces, maar dit is minder dan de hoeveelheid energie die een gasgestookte HR-ketel gebruikt.

Het rendement van een warmtepomp wordt uitgedrukt in een getal, de Coëfficiënt Of Performance, ook wel COP genoemd. Dit getal geeft de verhouding aan tussen de hoeveelheid energie die de warmtepomp nodig heeft voor verdampen en condenseren en de hoeveelheid warmte die de warmtepomp afgeeft. Een COP van 1 betekent dat de warmtepomp net zo veel energie gebruikt als dat hij aan warmte weer afgeeft. De huidige elektrische warmtepompen hebben een COP tussen 3 en 5. Een COP van 3 betekent een rendement van 300%.

Elektriciteit wordt opgewekt uit onder andere kolen en gas. Hierbij gaat 60% energie verloren. Een elektrische warmtepomp moet dus een COP hebben van minimaal 2,5 (2,5 maal 40 %) om energie te besparen in vergelijking met een gasgestookte HR-ketel met een rendement van 100%.

De gasgestookte warmtepomp heeft een rendement 120-140 %. Dat is vergelijkbaar met een elektrische warmtepomp met een COP van 3 tot 3,5. En dat is weer 11 tot 31% hoger dan de beste HR-ketels, die een rendement van 109% halen.      


De stand van zaken

Volgens het CBS stonden eind 2005 in Nederland 30.835 warmtepompen opgesteld. Het gezamenlijke thermische vermogen is 375 MWth, en de bespaarde hoeveelheid energie uit fossiele brandstoffen wordt door CBS geschat op 1207 TJ per jaar.
De meeste toepassingen vinden plaats in kantoren of industrie. Toepassingen in de industrie leveren de grootste besparingen aan fossiele brandstoffen op.

Beleid

De overheid wil met de toepassing van warmtepompen een besparing op het gebruik van fossiele brandstoffen realiseren van 65 PJ in 2020. Dat komt overeen met 1.850 miljoen m3 aardgas. Warmtepompen moeten dan 25 procent van de totale doelstelling voor duurzame energie realiseren.


Terug